Hondenbegeleiding

Wat je moet weten over agressie

Wat is agressie? Is mijn hond agressief omdat ie gromt? Er is veel onduidelijkheid over agressie bij honden.

Ik heb dit artikel geschreven omdat er op korte tijd veel mensen kwamen aankloppen met problemen waarbij het woord agressie viel. In alle gevallen is het probleem agressie niet zo groot en vrij eenvoudig op te lossen. Ik kon telkens met een gerust hart vertrekken. Gelukkig maar!

Wat is agressie?

“Agressie is het gewelddadig handelen met het doel schade toe te brengen”

Ik vond deze definitie terug op de website van Health.belgium.be. Het is de nagel op de kop! Agressie is ook bewust handelen om schade toe te brengen.

Dan stel ik jullie de vraag: Als je een geval van agressie hebt meegemaakt, in welke gevallen had de hond het doel om schade toe te brengen? Ik weet het antwoord.

De verschillende soorten agressie

Er zijn verschillende soorten agressie bij honden. Ik som ze even op.

  • Bezitsagressie → hier valt ook voedselagressie onder
  • Territoriale agressie
  • Agressie door pijn
  • Angstagressie
  • Paniekagressie
  • Redirectieagressie
  • Dominantieagressie
  • Prooiagressie

Het voornaamste is dat minstens 5 van deze verschillende soorten agressie sprake is van reactief gedrag. Gedrag dat je kan voorkomen. Als je dat weet, kan je er ook naar handelen.

Agressie komt (bijna) nooit uit het niets

Er gaan ALTIJD signalen aan vooraf.  In de onderstaande figuur zie je de toenemende mate van opwinding en de signalen. LEER DEZE SIGNALEN VANBUITEN. Zeker als er kinderen in de buurt zijn.

 

Je ziet grommen als een van de laatste signalen staan. Is grommen agressief? Helemaal niet! De hond heeft al heel wat signalen gegeven die jij negeert. Grommen is een van de laatste signalen om te waarschuwen. Een hond die dat doet is heel communicatief. Hij heeft al een heel repertoire aan signalen laten zien, maar grommen is dikwijls het eerste signaal dat men opmerkt. Meestal ben jij dan in de fout gegaan, niet de hond!

 

De Engelse hondengedragsdeskundige Kendal Shepherd heeft de agressieladder ontwikkeld. Op deze ladder zie je hoe agressie zich stap voor stap opbouwt.

 

 

De agressieladder volgens Kendal Shepherd

Bijten

Bijten is het laatste redmiddel en heeft nog steeds tot doel om een conflict zo snel mogelijk op te lossen. Hou dat in het achterhoofd. Ga niet zomaar in de tegenaanval bij een hond die heeft gebeten. Hij zal weer antwoorden met bijten.

 

In de titel staat bijna tussen haakjes. Het komt echter voor dat honden vanuit het niets bijten. Dat komt meestal omdat de hond geforceerd werd te bijten. Ik bespreek dit zo aan de hand van een voorbeeld.

Wat en als?

Wat als je hond gromt? Stop gewoon met wat je bezig bent. Kijk naar wat de oorzaak en aanleiding zijn. Breng het stressniveau omlaag. Ga even weg, negeer je hond,wat dan ook. Schakel hulp in als je het echt niet weet of als het probleemgedrag escaleert.

Probeer niet zomaar iets uit. Ga zeker niet op zoek op internet (en al helemaal niet op facebook) naar oplossingen. Het enige wat je mag zoeken is het adres van een gedragsdeskundige.Doe het niet voor mij, maar voor jezelf! Het zou niet de eerste keer zijn dat er bijtincidenten ontstaan door ondoordacht handelen.

 

Geef de hond niet zomaar de schuld

Een waargebeurd verhaal een tijdje terug in de actualiteit: een gezin met jonge kinderen en een Duitse Herder. Op een mooie dag komt er een vriendinnetje spelen. Alles loopt perfect totdat het vriendinnetje naar huis moet. Ze wil afscheid nemen van die lieve knappe hond. Ja hoor. Bingo! Het meisje omhelst de hond, die op zijn beurt bijt. Hoewel de schade erg beperkt is, beslissen de baasjes om de hond in te laten slapen.

Is dit de fout van de hond? Hoewel ik er niet bij was, kan ik met 95% zekerheid zeggen van niet. De hond heeft waarschijnlijk een mooi repertoire aan stress-signalen laten zien die niet opgemerkt of nog erger, genegeerd werden. Dan blijft er maar 1 ding over in de ogen van de hond.

De onwetendheid en gebrek aan kennis hebben de hond de dood ingejaagd. Dat is de harde, ongemakkelijke waarheid.

 

Terzijde: Laat een kind NOOIT een hond omhelzen! Juist dat komt als agressief over in de ogen van de hond. DOE HET NOOIT, NEVER, JAMAIS!

 

 

Enkele voorbeelden uit mijn praktijk

Baknijd:

Omdat ik zelf 2 Golden Retrievers heb, weet ik als de beste wat baknijd is. Een Golden Retriever en voedsel, het is me wat.

 

Zo kwam er een klant met haar Golden Retriever bij mij terecht. De hond had haar gebeten toen ze hem eten gaf. Tijdens het intakegesprek werd duidelijk waarom. De hond gromde als je in de buurt kwam als ie aan het eten was. Op de hondenschool werd gezegd om de hond weg te duwen, wat in zijn etensbak de rommelen etc. Jij bent de baas was het verdict. Er kon geen slechter advies gegeven worden.

 

Immers, de hond gromt en jij forceert de hond steeds opnieuw. Je negeert elk signaal dat de hond zendt. Grommen is een van de laatste signalen. Negeer je dat, dan volgt het happen en tenslotte bijten. Dat is hier gebeurd. De hond heeft geleerd dat het geen zin meer heeft om alle stress-signalen te zenden en gaat plots bijten. Vanuit het niets. Maar er is wel een hele voorgeschiedenis aan vooraf gegaan.

 

Wat hier de oplossing is? De hond eten geven en weggaan. De hond krijgt nu eten in de berging waar niemand passeert en waar hij rustig kan eten. Is het eten op, is er ook geen sprake meer van baknijd.

 

Kleine tip: Dat rommelen in etensbakken? Laat dat! Je creëert een probleem dat er eigenlijk niet is. Wat zou jij ervan vinden wanneer ik wat in je bord kom rommelen? Ik krijg 2 keer de kans, de derde keer waarschijnlijk een pak voor mijn broek.

Angstagressie

 

Als laatste een voorbeeld van wat stress teweegbrengt bij een hond. Zo moest ik naar een Border Collie die een meisje had gebeten.

Uit ons gesprek bleek vrij snel dat de hond niet zomaar had gebeten. De kinderen van het koppel doen het aardig in het wielrennen. De hond gaat altijd mee naar het wielrennen. Dat is een heel weekend trouwens. De start en finish zijn beladen momenten waarbij er voor de hond heel veel prikkels zijn. Veel snelle bewegingen, lawaai en emoties.

 

Dan komen de ras eigenschappen op de voorgrond: een Border Collie is gevoelig voor geluid en beweging. Hij moet immers de herder van ver horen en de schapen in het oog houden. Die gevoeligheid is ook zijn zwakte in onze (te drukke) maatschappij. Te veel geluid en beweging en de hond gaat in het rood.

 

Wat was er hier aan de hand? De hond werd meegenomen naar de koers. Alle emoties van de start waren nog niet verwerkt, of daar was de finish. Hop, de hond mee naar de finish, waarbij de wielrenners vlak voor hem passeerde. Samen met een hoop lawaai. Op dat moment wou een meisje (een bekend iemand trouwens) hem aaien. Dat was de druppel. Na talloze keren de stress van de overdosis aan prikkels wat dat er te veel aan. Toen heeft hij gehapt. Gelukkig zonder schade (denk aan onze definitie), maar iedereen wel goed verschoten.

Was dit thuis gebeurd? Neen, ik ben er vrij zeker van dat dit in rustige omstandigheden nooit zou gebeuren.

 

Wat is mijn advies bij deze hond? De hond in de eerste plaats even niet meer mee naar de koers. De prikkels zijn hem te veel. Rust heeft ie nodig. Daarna kunnen we proberen hem mee te nemen, maar niet mee te nemen naar de start en finish.

Ik heb de baasjes ook inzicht doen krijgen in het gedrag van hun hond. Waarom doet ie de dingen wat hij doet. Dat zijn zaken die we niet mogen verwaarlozen. Met een bagage aan inzicht en enkele opdrachten ben ik vertrokken.

 

In dit geval is de lijn tussen angstagressie, paniekagressie en redirectie niet te zien. Het is een mengelmoes van de 3 types agressie. Volgens mijn inzicht op basis van de informatie die ik heb gekregen natuurlijk.

Informeer jezelf

Zit je met vragen rond agressie? Twijfel niet en vraag raad aan een gedragsdeskundige. In veel gevallen is het probleem relatief gemakkelijk op te lossen. Blijf er niet met zitten!

Voor mensen met kinderen: op de website van www.dierbareontmoetingen.nl kan je een infogids downloaden.